سلمان سالک (متولد ۱۳۵۹)، نوازنده و مدرس تار و سهتار، آهنگساز و پژوهشگر موسیقی ایرانی است. حوزه اصلی فعالیتهای پژوهشی او مبانی و تئوری موسیقی ایرانی، تجزیه و تحلیل موسیقی دستگاهی، ردیف، ساختارهای مدال، آهنگسازی، ریتم و ملودی و مطالعه رسالات تاریخی موسیقی ایران را دربرمیگیرد.
او دانشآموخته کارشناسی موسیقی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد نوازندگی ساز ایرانی از دانشگاه هنر است و در سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ نیز در دانشگاه پاریس ۸ فرانسه در حوزه اتنوموزیکولوژی تحصیل کرده است.
سلمان سالک (متولد ۱۳۵۹) نوازنده و مدرس تار و سهتار، آهنگساز و پژوهشگر موسیقی ایرانی است. بخش مهمی از فعالیتهای پژوهشی او به مبانی و تئوری موسیقی ایرانی، تجزیه و تحلیل موسیقی دستگاهی، ساختارهای مدال، ردیف، آهنگسازی، ریتم و ملودی و مطالعه رسالات تاریخی موسیقی ایران اختصاص دارد.
او دانشآموخته کارشناسی موسیقی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد نوازندگی ساز ایرانی از دانشگاه هنر است و در سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ نیز برای آشنایی و تحصیل در حوزه اتنوموزیکولوژی در دانشگاه پاریس ۸ فرانسه حضور داشته است.
فعالیت حرفهای سلمان سالک در کنار نوازندگی و آهنگسازی، حوزههای پژوهش، تألیف، آموزش دانشگاهی، مدیریت فرهنگی، تولید و انتشار آثار موسیقی و پژوهش در تاریخ و نظریه موسیقی ایران را نیز در بر میگیرد.
آموزش، اجرا و پژوهش در شیوهها و تکنیکهای نوازندگی تار و سهتار
پژوهش و تجربه عملی در آهنگسازی، فرم و توسعه امکانات موسیقی ایرانی
پژوهش در فواصل، گام، مد، دستگاه و مبانی نظری موسیقی ایرانی
بررسی ساختار دستگاهها، آوازها، گوشهها و روابط ملودیک و مدال
آموزش، اجرا و تحلیل ساختاری ردیف دستگاهی موسیقی ایرانی
پژوهش در دستانها، گامـمقام، روابط مدال و امکانات فرادستگاهی
پژوهش در الگوهای ریتمیک و ملودیک و فرمهای موسیقی ایرانی
مطالعه، تصحیح و بازخوانی رسالات کهن و نظریههای تاریخی موسیقی ایران
سلمان سالک آموزش موسیقی را در کودکی با فراگیری تمبک نزد غلامرضا مشایخی آغاز کرد. از سال ۱۳۷۲ فراگیری تار را دنبال کرد و در دورههای مختلف از آموزش کیوان ساکت، ارشد طهماسبی و داریوش طلایی بهره برد.
پس از ورود به دانشگاه در سال ۱۳۷۷، دوره تکمیلی ردیف موسیقی ایرانی را نزد مجید کیانی آغاز کرد. همچنین در فاصله سالهای ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ از آموزش مستقیم محمدرضا لطفی بهرهمند شد.
از استادان دانشگاهی او نیز میتوان به علیرضا مشایخی، شاهین فرهت، خسرو مولانا، ساسان فاطمی، علی بیانی، نصرالله ناصحپور، شریف لطفی، مسعود شعاری، امیر اسلامی و آذین موحد اشاره کرد.
کارشناسی موسیقی، دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۱
کارشناسی ارشد نوازندگی ساز ایرانی، دانشگاه هنر، ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۱
دوره آشنایی و تحصیل در حوزه اتنوموزیکولوژی، دانشگاه Paris 8 فرانسه، ۲۰۰۸ تا ۲۰۰۹
بخش مهمی از فعالیتهای سلمان سالک به پژوهش در مبانی نظری، ساختار مدال، آهنگسازی و تاریخ نظری موسیقی ایرانی اختصاص دارد. این پژوهشها از بازخوانی منابع تاریخی تا ارائه چارچوبهای نظری و کاربرد عملی آنها در آهنگسازی و نوازندگی را دربرمیگیرد.
این پژوهشها از مطالعه منابع تاریخی و رسالات موسیقی تا بررسی ساختار دستگاهها و آوازها، تحلیل ردیف، روابط مدال، آهنگسازی، ریتم، ملودی و امکانات اجرایی تار و سهتار را شامل میشود.
بخشی از این مطالعات در قالب کتاب، مقاله، دورههای آموزشی، نشستهای تخصصی، آثار صوتی و پروژههای پژوهشی منتشر شده یا در دست تدوین است.
پژوهشی گسترده و چندجلدی در بازخوانی مبانی نظری موسیقی ایرانی؛ با تمرکز بر موضوعاتی چون فواصل، ساختارهای صوتی، گام، مقام، دستگاه، روابط مدال، نتهای متغیر و رفتار ملودیک. این پروژه با بررسی منابع تاریخی و نظری و تحلیل ساختار موسیقی دستگاهی، در پی ارائه خوانشی منسجم و امروزی از مبانی نظری موسیقی ایرانی است.
«دستانها» چارچوبی برای بررسی و گسترش امکانات مدال موسیقی ایرانی است که در آن مفهوم دستان بهعنوان «گامـمقام» (Gam-Maqam) مورد مطالعه قرار میگیرد. این پژوهش به روابط میان ساختارهای مدال، حرکت صعودی و نزولی، نتهای متغیر، مدولاسیون و امکانات آهنگسازی و بداههنوازی میپردازد و مبنای مجموعه «۲۵ نواختار» قرار گرفته است.
مجموعهای شامل ۱۷۵ قطعه بر اساس ۲۵ دستان که در آنها فرمهای موسیقی ایرانی و مجموعه گستردهای از تکنیکهای نوازندگی تار و سهتار مورد استفاده قرار گرفته است.
پروژهای پژوهشی و محاسباتی برای تولید، طبقهبندی و ترکیب میلیونها الگوی ریتمیک و ملودیک. این مجموعه با هدف ایجاد یک بانک قابل جستوجو برای آهنگسازی، ملودیسازی، ریتمسازی، آموزش و پژوهش موسیقی در حال توسعه است و طیف گستردهای از ساختارهای ریتمیک، الگوهای ملودیک و ترکیبات آنها را دربرمیگیرد.
پژوهش در تاریخ نظری موسیقی ایران و بازخوانی رسالات کهن، از دیگر محورهای فعالیت سلمان سالک است. این مطالعات شامل بازخوانی و شرح آثار نظری موسیقی، از جمله نوشتههای فارابی و صفیالدین ارموی، و پژوهش در نمونههای نتنگاری ابجدی برجایمانده در منابع تاریخی است. بخشی از این پژوهش به بازخوانی نمونههایی از موسیقی ثبتشده در رسالات قرون هفتم تا دهم هجری اختصاص دارد.
بخشی از پژوهشهای سلمان سالک در زمینه مبانی نظری، تاریخ و تجزیه و تحلیل موسیقی ایرانی در قالب کتاب و تألیف منتشر شده است.
تلخیص و بازنویسی موسیقی کبیر فارابی، انتشارات اهل قلم، ۱۳۸۰
دو جلد، انتشارات آوای مهربانی مبانی صوت، فواصل، ساختارهای مدال و فرمال موسیقی دستگاهی ایران، ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹
تصحیح و ترجمه، انتشارات آوای مهربانی، ۱۳۹۰
با همکاری سعید پرمر، انتشارات آوای مهربانی، ۱۴۰۲
انتشارات آوای مهربانی، ۱۴۰۲
بازخوانی تئوری موسیقی ایرانی
۲۵ نواختار
شرح و تفسیر الادوار
و پروژههای دیگر.
فعالیتهای سلمان سالک در زمینه ضبط و انتشار موسیقی شامل تکنوازی تار، آهنگسازی، تنظیم و سرپرستی گروههای موسیقی است.
از آثار منتشرشده او میتوان به این موارد اشاره کرد:
تنظیم موسیقی محلی، با صدای حمید زیدآبادی
تکنوازی تار به شیوه درویشخان
تکنوازی تار
آهنگسازی و سرپرستی، با صدای مظفر شفیعی
آهنگسازی، با صدای وحید تاج و با حضور اردشیر کامکار
بداهه نوازی تار با همراهی تنبک مجید علیزاده
آهنگسازی سلمان سالک، با صدای وحید تاج و تنظیم عباس آزاد
اجرا و روایت سلمان سالک، شامل 52 گوشه در دستگاه راست پنجگاه با فواصل راست قدیم
از دیگر پروژههای پژوهشی او آلبوم بازخوانی و اجرای آثاری از قرون هفتم تا دهم هجری بر اساس نتنگاریهای ابجدی موجود در رسالات کهن موسیقی است.
سلمان سالک از اواخر دهه ۱۳۷۰ در قالب تکنوازی، همنوازی، گروهنوازی و رهبری مجموعههای بزرگ موسیقی فعالیت داشته است.
او از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۷۹ عضو گروه موسیقی ایرانی به سرپرستی پژمان طاهری بود و از سال ۱۳۸۱ سرپرستی گروه موسیقی مهربانی را بر عهده گرفت.
از اجراهای شاخص او میتوان به حضور در جشنواره موسیقی فجر، اجراهای متعدد در تالار وحدت و تالار رودکی، اجرا در هفته فرهنگی ایران در پراگ، اجرا در فرانسه، حضور در فستیوال آندلس الجزایر، کنسرت «رقص واخوانها»، کنسرتهای موسیقی عامیانه ایرانی و اجراهای تکنوازی و دونوازی اشاره کرد.
در سال ۱۴۰۲ ارکستر بزرگ مهربانی با حضور حدود ۱۵۰ خواننده و نوازنده سازهای ایرانی به رهبری و آهنگسازی سلمان سالک در تالار وحدت روی صحنه رفت و این پروژه در سال ۱۴۰۳ در برج میلاد نیز ادامه یافت.
در ۲۱ مهر ۱۴۰۳، ارکستر بزرگ مهربانی با حضور حدود ۱۵۰ خواننده و نوازنده سازهای ایرانی، به رهبری و آهنگسازی سلمان سالک، در برج میلاد تهران به روی صحنه رفت.
کنسرت-نمایش «سیاوش در آتش» اثری بر اساس شاهنامه فردوسی که با ارکستر بزرگ مهربانی و همکاری گروه نمایش و رقص در دست اجراست و بزودی به صحنه خواهد رفت.
فعالیت آموزشی سلمان سالک از سال ۱۳۷۶ آغاز شده و آموزش تار و سهتار، ردیف، مبانی نظری، تاریخ و تجزیه و تحلیل موسیقی ایرانی را شامل میشود.
او علاوه بر تدریس در آموزشگاه موسیقی آوای مهربانی، سابقه تدریس در آموزشگاههای موسیقی دیگر و همچنین دانشگاه آزاد شیراز و واحدهای دانشگاه جامع علمیکاربردی را دارد.
سلمان سالک مخترع نوعی گوشی روانکوک گیربکسدار برای تار، سهتار و سازهای همخانواده است که با شماره ۹۶۵۴۱ در اداره ثبت اختراعات به ثبت رسیده است.
او همچنین ساز «شهتار» را با الهام از ساز تاریخی «مُغنی» که در منابع به صفیالدین ارموی نسبت داده شده، طراحی کرده است.
در کنار فعالیتهای هنری و پژوهشی، سلمان سالک در زمینه مدیریت و تولید فرهنگی نیز فعالیت داشته است.
از جمله این فعالیتها میتوان به ریاست هیأتمدیره مؤسسه فرهنگی هنری آوای مهربانی، مدیریت آموزشگاه موسیقی آوای مهربانی، مدیریت مؤسسه فرهنگی هنری نوای مانای میهن، تأسیس شرکت خنیاگران آواساز و مدیریت گروههای موسیقی دانشگاهی اشاره کرد.
او همچنین از اعضای هیأت مؤسس و هیأت امنای مؤسسه نیکوکاری مردمنهاد طنین مهربانی است.
بخش مهمی از فعالیتهای کنونی سلمان سالک به تدوین چند پروژه گسترده پژوهشی و تألیفی اختصاص دارد، از جمله:
پژوهشی چندجلدی در زمینه بازنگری و بازخوانی مبانی نظری موسیقی ایرانی که موضوعاتی چون ساختارهای صوتی، فواصل، گام، مقام، دستگاه، روابط مدال، نتهای متغیر، حرکت ملودی و دیگر مسائل بنیادین نظری موسیقی ایران را بررسی میکند.
پروژهای گسترده برای تولید، طبقهبندی و ایجاد بانک قابل جستوجویی از میلیونها ترکیب و الگوی ریتمیک و ملودیک، با کاربرد در آهنگسازی، آموزش، تحلیل و پژوهش موسیقی.
مجموعهای شامل ۱۷۵ قطعه در ۲۵ دستان (گامـمقام) که بر اساس نظریه دستانها شکل گرفته است. در این مجموعه علاوه بر بررسی امکانات آهنگسازی و فرمهای موسیقی ایرانی، حدود ۲۰۰ تکنیک نوازندگی تار و سهتار نیز در بستر قطعات مورد استفاده و بررسی قرار گرفته است.
بازخوانی و شرح کتاب «الادوار» صفیالدین ارموی با هدف توضیح مفاهیم نظری آن به زبان امروز و بررسی ارتباط آنها با مسائل نظری و عملی موسیقی ایرانی.
یکی از پروژههای پژوهشی سلمان سالک به بازخوانی آثار موسیقایی ثبتشده در رسالات کهن موسیقی ایران و حوزه فرهنگی پیرامون آن اختصاص دارد. این پژوهش بر مطالعه و رمزگشایی نمونههایی از نتنگاری ابجدی برجایمانده در منابع تاریخی و بازخوانی موسیقایی آنها متمرکز است.
در ادامه این پژوهش، پروژهای برای ضبط و انتشار مجموعهای از آثار موسیقایی مربوط به قرون هفتم تا دهم هجری شکل گرفته است که در آن از همکاری نوازندگان و خوانندگانی از ایران و دیگر کشورهای منطقه استفاده میشود.
این پروژه بخشی از مطالعات سلمان سالک در زمینه تاریخ نظری و عملی موسیقی ایران، رسالات کهن، نظامهای نتنگاری تاریخی و بازسازی موسیقی ثبتشده در منابع مکتوب است.
از سال ۷۷ تا ۷۹ عضویت در گروه موسیقی ایرانی به سرپرستی پژمان طاهری .
سرپرستی گروه موسیقی مهربانی از سال ۸۱ تا کنون
اجرا در تالار وحدت ، جشنواره فجر ، گروه ایرانی، ۱۳۷۹
اجرا در فرهنگسرای نیاوران، گروه مهربانی، ۱۳۸۳
اجرا در تالار رودکی ، جلسات پژوهشی موسسه آوای مهربانی، ۱۳۸۲-۱۳۸۹
اجرا در کشور چک، سازمان ارتباطات اسلامی، هفته فرهنگی ایران در شهر پراگ، ۱۳۸۶
اجرا در فرهنگسرای ارسباران، گروه مهربانی، خواننده مظفر شفیعی، ۱۳۸۷
اجرای تکنوازی و همنوازی در سفارت ایران در فرانسه، ۲۰۰۸-۲۰۰۹ ( ۱۳۸۷-۱۳۸۸)
اجرا در تالار وحدت، گروه مهربانی، خواننده حسین علیشاپور، ۱۳۸۹
اجرا در تالار اندیشه حوزه هنری، گروه مهربانی، خواننده حسین علیشاپور، ۱۳۹۰
اجرا در تالار وحدت، گروه مهربانی، خواننده حسین علیشاپور، ۱۳۹۱
اجرا در فستیوال آندلس کشور الجزایر، گروه مهربانی، خواننده وحید تاج، ۲۰۱۲ ( ۱۳۹۱)
اجرا در تالار وحدت، گروه مهربانی، خواننده حسین علیشاپور، ۱۳۸۹
اجرا در تالار اندیشه حوزه هنری، گروه مهربانی، خواننده حسین علیشاپور، ۱۳۹۰
اجرا در تالار وحدت، گروه مهربانی، خواننده حسین علیشاپور، ۱۳۹۱
اجرا در فستیوال آندلس کشور الجزایر، گروه مهربانی، خواننده وحید تاج، ۲۰۱۲ ( ۱۳۹۱)
اجرا در تالار وحدت، گروه مهربانی، خواننده وحید تاج، ۱۳۹۲
اجرا در تالار رودکی، قطعاتی از استاد محمدرضا لطفی، ١٣٩٣
اجرای گروه مهربانی، شاهنامه خوانی، خواننده وحید تاج، ۱۳۹۴
فرهنگستان هنر، بداهه نوازی، با همراهی سیاوش کرمی نژاد: کوبه ای و مجید علیزاده: تمبک ۱۳۹۴
کنسرت «رقص واخوانها» به آهنگسازی سلمان سالک در تالار رودکی ۱۳۹۶
اجراب موسیقی ایرانی به خوانندگی وحید تاج و آهنگسازی سلمان سالک با همکاری خیریه مهرآفرین به نفع زلزله زدگان کرمانشاه در تالار وحدت ۱۳۹۶
کنسرت موسیقی عامیانه ایرانی به سرپرستی سلمان سالک در تالار رودکی و فرهنگسرای نیاوران ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸
کنسرت دونوازی سلمان سالک تار و سه تار، مجید علیزاده تنبک موزه موسیقی 1401
کنسرت ارکستر بزرگ گروه مهربانی با همکاری 150 خواننده و نوازندگان سازهای ایرانی به رهبری و آهنگسازی سلمان سالک در تالار وحدت 22 و 24 آبان 1402
کنسرت ارکستر بزرگ گروه مهربانی با همکاری 150 خواننده و نوازندگان سازهای ایرانی به رهبری و آهنگسازی سلمان سالک در برج میلاد 21 مهر 1403